Wat uw ogen beïnvloedt

Inzicht in keratoconus

Delen op

Keratoconus is een zeldzame oogaandoening die de structuur van het hoornvlies wijzigt door de geleidelijke kromming te veranderen in een dunnere en meer kegelachtige vorm. Deze veranderingen zijn van invloed op de helderheid van uw zicht en kunnen na verloop van tijd erger worden, vaak beginnend tijdens de jeugdjaren.

Onderzoek wijst erop dat het 1 op de 1000 en 1 op de 3000 mensen  treft, hoewel het moeilijk is het exacte aantal aan te geven omdat de symptomen kunnen overlappen met vergelijkbare symptomen

Tekenen en symptomen

Symptomen van keratoconus kunnen zijn:

  • Lichte vertroebeling van het zicht
  • Slecht zicht onder slecht verlichte omstandigheden of wanneer u moe bent
  • Een halo of ‘spookachtig’ effect bij het kijken naar fel licht
  • Gevoeligheid voor licht
  • Oogvermoeidheid

Veel van deze symptomen komen ook voor bij andere oogaandoeningen, dus is het belangrijk dat u wordt beoordeeld door een specialist om keratoconus of andere klachten te kunnen diagnosticeren.

Hoe wordt keratoconus veroorzaakt?

Er is geen wetenschappelijke consensus over de oorzaak van keratoconus. Het feit dat de aandoening vaker voorkomt bij bepaalde etnische groepen, zoals mensen uit Azië, suggereert dat de oorzaak genetisch is. Bestaand bewijs zou impliceren dat er minder dan 10% kans is dat een familielid van iemand met keratoconus hier ook aan zal lijden. Omdat de aandoening vrij zeldzaam is, is het ook onwaarschijnlijk dat u een familielid heeft dat hiermee is aangetast.

Keratoconus

Er zijn ook veronderstellingen dat omgevingsfactoren de aandoening kunnen verergeren of doen ontstaan, met name het krachtig wrijven in de ogen. Een groot aantal mensen dat lijdt aan de aandoening heeft ook allergieën, zoals hooikoorts, astma of eczeem. Dit kan ook de reden zijn dat de behoefte om in de ogen te wrijven wordt aangewakkerd of er kan een andere oorzakelijke factor zijn. Hoewel deze theorieën tot nu toe onbewezen blijven, wordt toch geadviseerd dat mensen met keratoconus of zij die vermoeden hieraan te lijden, aanhoudend wrijven in de ogen proberen te vermijden.

De werking van uw oog: de basis

Anatomy of the eye

Het oog is samengesteld uit vier hoofdelementen die samenwerken om te kunnen functioneren:

Het hoornvlies en de lens – deze bevinden zich aan de voorkant van het oog en helpen het licht direct te focussen op het netvlies, op een vergelijkbare manier als een cameralens.

Het netvlies – dit is een laag cellen aan de achterkant van het oog die werken door licht en kleur aan te voelen om ze dan om te zetten in elektrische signalen.

De oogzenuw – de zenuw die elektrische impulsen doorstuurt naar de hersenen waar deze worden geïnterpreteerd.

Het hoornvlies

Het hoornvlies is het transparante deel aan de voorkant van het oog. Het breekt samen met de lens het licht en stuurt het merendeel van de focuskracht van het oog aan. Het is samengesteld uit meerdere lagen en is een van de meest gevoelige weefsels in het lichaam omdat het zo dicht is opeengepakt met zenuwvezels.

Wanneer u lijdt aan keratoconus verandert de vorm van het hoornvlies, wordt het dunner en vervormt het de manier waarop beelden worden verwerkt. Als u weet hoe belangrijk het hoornvlies is, is het wel duidelijk dat aandoeningen die dit aantasten een grote invloed kunnen hebben op de kwaliteit van uw zicht. 

Hoe wordt keratoconus gediagnosticeerd? 

Het is bijzonder moeilijk om de diagnose keratoconus te stellen. Enerzijds omdat de aandoening zeer zeldzaam is en anderzijds omdat de symptomen vergelijkbaar zijn met een groot aantal andere aandoeningen. Als uw symptomen overeenkomen met de eerder vermelde symptomen, namelijk wazig zicht, halo-effecten, lichtgevoeligheid, dan raden wij u aan een oogarts te bezoeken en een oogtest te ondergaan. Zelfs als keratoconus niet de bron is van het probleem kan de oorzaak van uw klachten wel liggen in een andere chronische oogaandoening.

Een arts zal uw symptomen en ogen onderzoeken, maar kan tevens de aandoening bevestigen door een directe meting op twee manieren.

  1. Spleetlamponderzoek - met een combinatie van microscoop en een dunne straal licht kan een specialist de voorkant van uw ogen onderzoeken, waarbij wordt gekeken naar duidelijke tekenen van schade, zoals verdunning van of littekenvorming op het hoornvlies.
  2. Keratometrie of cornea-topografie - dit zijn twee manieren om de kromming van het hoornvlies in kaart te brengen, waarbij wordt gelet op tekenen van verdunning. 

Oogtesten

Volwassenen moeten hun ogen elke twee jaar routinematig laten testen, tenzij anders aanbevolen. Dit onderzoek duurt maximaal een half uur, waarbij zowel de gezondheid van uw ogen als uw zicht worden getest.

Een optometrist kijkt ook naar uw medische geschiedenis en stelt vragen over symptomen die u vertoont, hoe ernstig ze zijn en hoe lang u ze al heeft. Er kunnen ook algemene vragen worden gesteld over uw levensstijl, gezondheid en eventuele medicatie die u neemt.

Oogtesten keratoconus

Nadat de gezondheid van uw ogen is gecontroleerd, wordt gewoonlijk een zichttest afgenomen. Hierbij wordt uw zicht op afstand, van dichtbij en op gemiddelde afstand onderzocht, evenals uw visuele scherpte. Voor dit onderzoek wordt u vaak gevraagd een Snellenkaart te lezen (elke regel met letters wordt kleiner). Als u een bril of contactlenzen draagt, kunt u met en zonder deze hulpmiddelen worden getest.

Hoe wordt keratoconus behandeld? 

Er zijn verschillende behandelingen voor keratoconus, afhankelijk van de ernst van de aandoening. Geen van deze behandelingen kan de effecten van de aandoening terugdraaien, maar ze kunnen wel helpen om het vertekende zicht te corrigeren. In extreme gevallen kan een operatie nodig zijn.

  • Brillenglazen/contactlenzen. Deze kunnen in eerste instantie worden gebruikt om astigmatisme of myopie te corrigeren veroorzaakt door keratoconus, gewoonlijk in de vroege stadia wanneer de schade beperkt is.
  • Stijve gasdoorlatende contactlenzen. Ze vormen een onbuigzaam materiaal over de lens dat de vervormde kegelvorm van het hoornvlies vervangt door een glad lichtbrekend oppervlak.
  • Intrastromale corneale ring segmenten, ook bekend als ‘INTACS’. Dit zijn kleine kunststof ringen die worden ingebracht in het midden van de vele lagen van het hoornvlies. Deze passen de kegelvorm van het hoornvlies aan, waardoor het wordt afgevlakt tot de oorspronkelijke flauwe kromming.
  • Corneale dwarsverbinding (CXL) is een relatief nieuwe behandeling om de stijfheid van het hoornvlies te vergroten. De behandeling stopt alleen de verslechtering van het hoornvlies. Zodra dit te dun is geworden, is CXL niet langer bruikbaar.
  • Hoornvliestransplantatie. In een minderheid van de gevallen kan keratoconus dusdanig ernstig worden dat brillenglazen of contactlenzen het vervormde zicht niet meer kunnen corrigeren. Een chirurg zal in dat geval een donorhoornvlies plaatsen op het bestaande oogweefsel van de patiënt. Het herstel duurt ongeveer 1-2 maanden en volgens de National Keratoconus Foundation  is de slaagkans 95% of hoger wanneer de ingreep wordt uitgevoerd op een oog dat verder gezond is.